ဘာသာတရားတွေအားလုံးက အကုန်တူတူပဲလား?
----------------------------
ဘာသာတရားတွေကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ သရုပ်ခွဲကြည့်ရင် ဘုရားတစ်ဆူ ကိုးကွယ်တဲ့ “ဧကနာထဘာသာ”၊ ၂ ဆူ “ဒွိနာထ”၊ ၃ ဆူနဲ့အထက်ဆိုရင် “ဗဟုနာထ” ဘာသာလို့ခေါ်တယ်။ အရင်ဆုံး ဧကနာထ ဘာသာတရားတွေအကြောင်းလေ့လာကြည့်ရင် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အရင်ပြေးမြင်မိတယ်။ ဘုရားတစ်ဆူတည်းကို ကိုးကွယ်တာ။ ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ဘာသာတရားတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဇိုရိုအက်စတာ ဆိုတဲ့ဘာသာမှာဆိုရင် အကောင်းစွမ်းအားရယ် အဆိုးစွမ်းအားရယ်ဆိုပြီး ၂ ခုရှိတယ်။ သူတို့၂ခု တန်ခိုးကြီးတာချင်းတူတူပဲ။ လူ့လောကဆိုတာ အကောင်းစွမ်းအားနဲ့ အဆိုးစွမ်းအား စစ်တိုက်နေတဲ့ စစ်တလင်းပဲလို့ ဆိုကြတယ်။ ဒါမျိုးကို ဒွိနာထဘာသာလို့ခေါ်တယ်။ ၂ ဆူယုံကြည်လက်ခံတာ။ နောက် ဟိန္ဒူ။ ကျတော်သိတဲ့ ဘုရားတွေနဲ့တင်ပဲ တော်တော်များတယ်။ အဓိကဘုရား ၃ပါးရှိပြီး ကြင်ယာတော် တစ်ပါးစီနဲ့ဆိုတော့ ၆ပါး။ အဲ့ ၆ ပါးကလည်း အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး အသွင် ၉ ပါးစီထပ်ရှိသေးတယ်လို့ကြားဖူးတယ်။ အဲ့ဒါနဲ့တင်မပြီးသေးဘူး။ နတ်ဘုရားတွေရဲ့ သားတော်၊ သမီးတော်တွေ၊ သူတို့ကြင်ယာတော်တွေနဲ့ရှိသေးတယ်။ ဆိုတော့ ဒီလို ၃ ပါးနဲ့ အထက် ကိုးကွယ်တာကို ဗဟုနာထ လို့ ခေါ်တယ်ပေါ့။
ဒါဆို ဘာသာတရားတွေစတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ကြည့်ရအောင်။ သမိုင်းမတင်ခင် ကာလက လူသားတစ်ယောက်က တောထဲကို သွားတယ်။ အဲ့မှာ မြွေတစ်ကောင်က သူ့ကိုကိုက်မလို့လုပ်တယ်။ အဲ့မြွေကို သိမ်းငှက်က လာချီသွားတယ်။ “ဟာ သိမ်းငှက်က ငါ့ အသက်သခင်ကျေးဇူးရှင်ပဲ၊ သူ့ကို ကိုးကွယ်ရမယ်”။ အဲ့လူက သိမ်းငှက်ကို ကိုးကွယ်တယ်။ သိမ်းငှက် နတ်ဘုရားပေါ့။ ဒါပေမယ့် သူ့အိမ်ရေကြီးတုန်းကကျ သိမ်းငှက်နတ်ဘုရားက မကူညီခဲ့ဘူး။ ကျောက်ဆောင်နတ်ဘုရားက ကူညီခဲ့တာ။ အဲ့တော့ ကျောက်ဆောင်နတ်ဘုရားကိုလည်း ပူဇော်ရသေးတယ်။ သူ့သားလေး နေမကောင်းဖြစ်တုန်းကကျ အိမ်ဘေးက မက်မွန်သီးပင် နတ်သမီးက ကူညီခဲ့တာဆိုတော့ သူ့ကိုလည်းပူဇော်ရတယ်။ ခုပြောပြတဲ့ ဥပမာလိုပဲ ဘာသာတရားတွေဟာ ဗဟုနာထ (polytheism) ပုံစံနဲ့ပေါ်ပေါက်လာတယ်။ ဘုရားတွေတော့အများကြီးရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့စွမ်းအားတွေမှာ အကန့်အသတ်နဲ့ ရှိတယ်။ ခင်ဗျားသာ ရှေးခေတ်ဂရိလူမျိုးတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ခင်ဗျား စစ်ပွဲတွေနိုင်ချင်ရင် အေးရိစ် (Ares) နတ်ဘုရားဆီမှာ ဆုတောင်းရမှာဖြစ်ပြီး အချစ်ရေးကံကောင်းချင်ရင်တော့ အယ်ရို (Eros) နတ်ဘုရားဆီမှာ ဆုတောင်းရမှာပါ။
နောက်ပိုင်းမှာတော့ လူတွေဟာ ဘုရားတွေအများကြီးကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်တဲ့ ဗဟုနာထပုံစံကနေ ဘုရားတစ်ဆူ (သို့မဟုတ်) နှစ်ဆူကို ကိုးကယ်တဲ့ ပုံစံဘက်ကို တဖြည်းဖြည်းသွားလာကြတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ အစောပိုင်းခေတ်တွေမှာဆိုရင် တရုတ်ရဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနဲ့ တာအိုဝါဒ၊ အိန္ဒိယမှာ ဗုဒ္ဓဝါဒနဲ့ ဂျိန်းဝါဒ၊ ဂရိမှာ ပလေတိုဝါဒ ပြီးတော့ ပါရှားမှာလည်း တစ်ဆူတည်းကိုးကွယ်တဲ့ ဓလေ့တွေပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ အလယ်ပိုင်းခေတ်တွေမှာတော့ ခရစ်ယာန်၊ အစ္စလာမ် စတဲ့ဘာသာတွေ ပေါ်လာကြပါတယ်။ ပြောချင်တဲ့အချက်ကတော့ အခုမှလာမှာပါ။
ခရစ်ယာန်ဘာသာဟာ ဘုရားတစ်ဆူထဲကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုပေမယ့် သူတို့မှာလည်း အခက်အခဲတွေကျော်လွှားနိုင်အောင် စစ်ပွဲတွေနိုင်အောင် စောင်မတဲ့ ရဟန္တာတွေ သီးသန့်ရှိပါတယ်။ ဥပမာ။ အင်္ဂလန်ကို စိန့် ဂျော့်ဂျ်၊ စကော့တလန်ကို စိန့်အန်ဒရူး၊ ဟန်ဂေရီကို စိတ့် စတီဖင်က ကာကွယ်ပေးပြီး၊ မီးခိုးခေါင်းတိုင်သန့်ရှင်းရေးသမားတွေကို စိန့် ဖလော်ရင့်က ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သင့်အနေနဲ့ သွားကိုက်နေရင်တော့ စိန့် အပိုလိုနီယာဆီမှာ ဆုတောင်းရပါမယ်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဟာလည်း တစ်ဆူထဲသော ဗုဒ္ဓရဲ့ အဆုံးအမကို လိုက်နာရတာဆိုပေမယ့် လာဘ်လာဘတွေကောင်းချင်ရင် ရှင်သီဝလိရဟန္တာဆီမှာဆုတောင်းရပြီး မိုးရွာချင်ရင် ရှင်ဥပဂုတ္တကိုဆည်းကပ်ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဘုရား ၉ ဆူကပ်တယ်ဆိုတာလည်း ဘုရားအပါအဝင် ရဟန္တာ ၈ ပါးကို ဆွမ်းကပ်တာမျိုးပါ။ ဒါတင်မကသေးပဲ အိမ်တွင်းရေး သာယာချင်ရင် မင်းမဟာဂီရိနတ်၊ လောင်းကစားကံ ကောင်းချင်ရင် ကိုကြီးကျော်၊ ကားအသစ်တစ်စီးဝယ်တော့မယ်ဆို မင်းကြီးမင်းလေးနတ်ဆီမှာ ဆုတောင်းရပါတယ်။ ထပ်ပြောရရင် မြန်မာနိုင်ငံက တောင်တွေ တောတွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့ ဘိုးဘိုးကြီးတစ်ပါးစီရှိသေးသလို သိုက်နန်းရှင် အမတော်ကိုးကွယ်မှုတွေလည်း ရှိပါတယ်။
မေးခွန်းကတော့ တစ်ဆူထဲသောဘုရားကို ကိုးကယ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ ဘာသာတွေမှာ ဘာလို့ ဘုရားအဆူများစွာကို ကိုးကွယ်တဲ့ ဗဟုနာထ အငွေ့အသက်တွေရှိနေရတာပါလဲ?
နောက်တစ်ခုက ဗဟုနာထ ဘာသာတရားတွေပါ။ အာဖရိကအနောက်မှာရှိတဲ့ ယိုရုဘာ (Yoruba) ဆိုတဲ့ ဘာသာတရားမှာဆိုရင် နတ်ဘုရားအကုန်လုံးက နတ်ဘုရားတကာတို့ရဲ့ ထွဋ်ခေါင် အိုလိုဒူးမားရဲ့ လက်အောက်မှာ ရှိပါတယ်။ ဟိန္ဒူဘာသာမှာဆိုရင်လည်း အက်မန် (Atman) လို့ခေါ်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော ဥပဒေသ သဘောတရားကြီးက အမျိုးမျိုးသော နတ်ဘုရားတွေ၊ လူတွေ၊ ဝိဉာဥ်တွေကို အုပ်ချုပ်ပါတယ်။ အက်မန်ဆိုတာ အဆုံးစွန်သော အန္တိမအနှစ်သာရလို့လည်း အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။
မေးခွန်းကတော့ ဘုရားအဆူဆူကို ကိုးကွယ်တဲ့ ဗဟုနာထဘာသာတွေမှာ ဘာလို့ တစ်ဆူထဲကို ယုံကြည်တဲ့ ဧကနာထ အငွေ့အသက်တွေရှိနေတာပါလဲ? ဒါဆို ဘာသာတရားတိုင်းဟာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ တူနေတာလား? ဒါမှမဟုတ် ဧကနာထတွေ ဘုရားတစ်ဆူထဲမကပဲ အခြား ရဟန္တာယုံကြည်မှု၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုတွေက မှားနေတာလား? ဗဟုနာထတွေရဲ့ တစ်ခုတည်းသော သဘောတရားကို သက်ဝင်ယုံကြည်မှုကရော မှားနေတာလား?
